M.Ö. 4500 – 2000 yıllarını kapsayan dönemde hüküm sürmüş bir topluluk Sümerler ve onların kadim kralı Gilgameş’ten bahsedeceğiz. Düşünün bu 2000 yıl Mezopotomya’da hüküm sürmüş bir uygarlık ve günümüzden 6000 sene evveline uzanan yazılı bir tarihten bahsediyoruz. Sümerler’den kalma çivi yazılı taş tabletlerde yer alan bilgilerin kutsal kitaplarda yer alan yaratılış, tufan gibi kıssadan hisse denilen bilgiler ile örtüştüğünü öğrendiğimde bu döneme olan merak isteğim oldukça artmıştı.
Gelin detaylara önce Muazzez İlmiye Çığ ile giriş yapıp detaylardaki bu ilginç bilgilere değinelim.
Muazzez İlmiye Çığ Hakkında
Muazzez İlmiye Çığ (1914-2024), bu destanı Türkçeye ve dünyaya taşıyan bir öncüdür. 1936’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü’ne girdi. Burada, Nazi Almanyası’ndan kaçan Prof. Hans Gustav Güterbock’tan Hititçe, Prof. Benno Landsberger’den Sümerce dersler aldı.1940’ta mezun olan Çığ, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde (eski adıyla Eski Şark Eserleri Müzesi) çalışmaya başladı. 74 bin çivi yazılı tableti katalogladı, 3 binini kopyaladı ve müzeyi bir Sümeroloji merkezi haline getirdi.
Gilgameş Efsanesi
Mezopotamya’nın tozlu raflarından günümüze ulaşmayı başaran insanlığın en eski yazılı edebiyat eseri sayılan Gilgameş Destanı dostluk, güç, ölüm ve ölümsüzlük temalarını işliyor.
Uruk Şehri (Basra Körfezi civarında) kralı Gılgamış’ın tanrı, insan ve yenilmez bir savaşçı olarak tanımlayan bir efsanesini anlatır. Toplam 12 tabletten oluşur.
Tablet 1 : Gılgameş’in çok bilgili olduğu ve şehir surlarını yaptırdığı, tapınakları onarttığı ve rüyaları var.
Tablet 2:Tapınak Fahişesinin Enkiduyu medenileştirmesi, kral ile ejderhayı öldürme planı
Tablet 3 : Gılgameş’in ejderha planından korkan halk çok endişeli annesi onu koruması için güneş tanrısına dua etmesi
Tablet 4: Kral ve arkadaşı yola çıkıyor.
Tablet 5 : Sedir ormanlarında canavarı öldürüyorlar.
Tablet 6: Şehre geri döndüklerinde Tanrıça İştar krala evlenme teklif emesi ve ret edilmesine karşılık Gök Boğasını kente saldırtması. Gök boğasının öldürülmesi
Tablet 7 : Enkidu’nun ölümü
Tablet 8 : Ölüm üzerine yaşanılan üzüntüler.
Tablet 9: Kral ölümsüzlüğü aramaya başlıyor.
Tablet 10: İlk ve son ölümsüzlüğü bulan adamın yanına Utanapiştim’e( NUH) gidiyor. Ölümsüz olmak istediğini söylüyor, Nuh bunun olmayacağını anlatıyor.
Tablet 11: Utanapiştim ölümsüzlüğü nasıl bulduğunu anlatıyor. Tanrıların bir toplantı yaptığını ve bütün yarattıklarını yok etmeye karar verdiklerini anlatıyor.Bilgelik tanrısı bu durumu bildirip bir gemi yapmasını ailesini ve mümkün olanları kurtarmasını istiyor. Nuh söylenenleri yapıyor.Tufan 6 gün 7 gece sürüyor. Tanrı yaptığı suça karşılık ölümsüzlüğü Nuh’a veriyor. Daha sonra Gılgameş şehrine büyük üzüntü ile dönüyor.
Tablet 12 : Gılgameş’e ait olmayan bir tablet. Enkidu ve Yeraltı Dünyası” nı konu alıyor.
Destanın Keşfi 19. yüzyılda Ninova’daki Asurbanipal Kütüphanesi’nde gerçekleşti ve edebiyat tarihini değiştirdi. Aslında tarih Sümer ile başlar sözü hem bölgenin hemde tarihin ilk adımlarına işaret ediyor.
Kaynak : Cengizselcuk.com
Brandlife'ın en güncel içeriklerini önceden haber almak için brandlifemagcom instagram hesabımızı takip edin. Brandlife içeriklerine abone olun.Haftalık en güzel içerikler mail adresinize gelsin.
